از "آفتاب نشین ها" تا "تقاطع" در گفتگو با بیژن امکانیان
بیژن امکانیان بازیگر و تهیهکننده سینمای ایران کار حرفهای را در سینمای بعد از پیروزی انقلاب اسلامی آغاز کرد و از فیلمهای مهم او، میتوان از "آفتاب نشینها"، "پرونده"، "سناتور"،"گلهای داودی"، "دبیرستان"، "گمشدگان"، "سیمرغ"، "صعود"، "شب حادثه"، "در آرزوی ازدواج"، "آواز تهران"، "لبه تیغ"، "دیوانه وار"، "راه افتخار"،"هفت سنگ"، "نابخشوده"، "سربازهای جمعه" نام برد و فیلم تقاطع که هماکنون بر اکران سینماها است.
امکانیان برای بازی در این فیلم موفق به دریافت تندیس بهترین بازیگر مرد از دهمین جشن خانه سینما شد. به بهانهی حضورش در تقاطع و همزمان با اکران این فیلم، وی در گفتوگویی با خبرنگار هنری خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) ازسالها حضورش در سینمای ایران گفت.
--- ورود به عرصهی سینما و تاسیس یک شرکت تعاونی فیلمسازی
وی میگوید: من دانشجوی رشته تئاتر دانشکده هنرهای زیبا بودم و در همان زمان در روزنامه اطلاعات به عنوان منتقد فیلم نقد مینوشتم. با فعالیت در سینمای آزاد یکی دو فیلم کوتاه ساختم و در فیلمهای کوتاهی هم بازی میکردم که با پیروزی انقلاب اسلامی و با فراهم شدن زمینه ورود نسلی جدید به سینمای حرفهای به همراه مهدی صباغزاده فریدون جیرانی و موسوی تعاونی را به نام "ایفا" تشکیل دادیم و کار اول سینماییمان را از آنجا آغاز کردیم.
وی از "آفتاب نشینها" به عنوان اولیه تجربه سینماییاش یاد میکند: کار شرکت تعاونی ما در سینما با این فیلم آغاز شد و من نیز در این فیلم نقش مقابل علی نصریان را بازی میکردم. "آفتاب نشینها" بازده مالی بالایی برای تعاونیمان نداشت و دو سالی باعث شد در کارمان وقفه ایجاد شود. دو سال بعد در سال 62 صباغ زاده فیلم سینمایی "پرونده" را برای بنیاد مستضعفان و جانبازان ساخت که من نقش کوتاه اما مهمی را در آن بازی کردم و بعد از آن، جیرانی "سناتور" را براساس طرحی از من نوشت و در تعاونی "ایفا" - آن دوره فرامرزقریبیان و پورمهر هم به جمع ما اضافه شده بودند- توسط صباغزاده ساخته شد. این فیلم فروش خوبی داشت و من بین سینماروها شناخته شدم.
--- بازی در گلهای داودی
امکانیان بازی در فیلم "گلهای داودی" را یکی از عوامل موثری میداند که باعث شده است،چهرهاش در بین خانوادهها شناخته شود. او میگوید: همزمان با نمایش این فیلم خیلیها فکر میکردند من واقعا نابینا هستم. "گلهای داودی" کار ملودرامی بود که از نظر حسی خیلی روی تماشاگر تاثیر گذاشت و به همین دلیل هم فیلم ماندگاری شد.
--- سینمای ایران و ساخت فیلمهای دختر و پسری
امکانیان در ادامهی گفتگو با خبرنگار ایسنا از سال 76 و بازی در فیلم "خفاش" یاد میکند و میگوید: تا آن سال نسبتا در سینمای ایران پرکار بودم. ولی از آن سالها به بعد سینما وارد مرحله جدیدی شد و سوژههای جدیدی وارد سینما شدند. در واقع سینمای دختر و پسری شکل گرفت و با حضور بازیگران جوان و رفتن سوژهها به این سمتها به دلیل اینکه امکان انتخاب خوب نداشتم، ترجیح دادم از سینما فاصله بگیرم تا بتوانم در فیلمهای جدیتری بازی کنم.
--- بازگشت دوباره به سینما با "سربازان جمعه"
وی دربارهی تجربهی "سربازان جمعه" میگوید: سرانجام بعد از شش سال با "سربازان جمعه" به سینما بازگشتم. این فیلم باعث شد در فیلمهای بهتری حضورداشته باشم. اگر اقتدار آقای کیمیایی پشت این فیلم نبود، هرگز در آن نقش کوتاه که بیشتر صحنهها در فلاش بک بود دیده نمیشدم.
امکانیان از "غروب شد بیا" یاد کرد: من این فیلم و بازیام را ، خیلی دوست دارم و معتقدم کار بازیگر وقتی دیده میشود که فیلم دیده شود. از منتقدین نیز توقع داشتم جدا از خود فیلم کار خود بازیگر را ببینند که متاسفانه چون فیلم مورد توجه قرار نگرفت این اتفاق نیفتاد.
این بازیگر در ادامه "تقاطع" را فیلم بسیار خوبی در کارنامه کاریش میداند : "تقاطع" فیلم ارزشمندی است که در ارتباط با تماشگر موفق خواهد بود و تماشاگر آن را دوست دارد. فیلم داستان سرگردانی و سرگشتگی دو سه نسل از آدمهای امروز ما را بیان میکند. آدمهایی که این سرگشتگی را در مسیر زندگیشان دارند ولی ناامید نیستند و با همه این ره گم کردنها امیدوارند و تلاش میکنند. "تقاطع" تراژدی زندگی آدمهای امروزی است که با نگاه نسبتا امیدوارانهای دیده شده است و درعینحال فیلمی با کارگردانی سنجیده و بازیهای خوب، بخصوص بهرام رادان، فاطمه معتمد آریا و خاطره اسدی دراین کار درخشیدند.
امکانیان اعتقاد کرد: مجموعهی این عوامل زمینهای را به وجود آورد تا کارش در "تقاطع" به عنوان بازیگر دیده شود. وی همچنین خرسند است، از اینکه؛ بعد از 27 سال حضور در سینمای حرفهای "تقاطع" سبب ساز شده است، اولین جایزه اش را برای بازیگری بگیرد و میگوید: این جایزه و تشویق برای هر بازیگری که این معنا برایش جدی باشد بسیار ارزشمند خواهد بود.
این بازیگر از "قلقلک" به عنوان آخرین حضورش در سینما یاد کرد: تهیه کننده این فیلم خودم بودم و در ابتدا هم قرار نبود بازی کنم، اما شرایط بگونهای شد که حضور پیدا کردم. "قلقلک" فیلمی کمدی و زمینه و ژانرش با "تقاطع" بسیار متفاوت است و تجربه کاملا متفاوتی در کارنامه بازیگری من محسوب میشود که امیدوارم در اکران هم موفق باشد.
--- بازیگری که لطمهی فیلمهای پرفروشش را خورد
این بازیگر دربارهی سالهای حضورش در سینما معتقد است: من از هر کاری تجربهای اندوختم و یاد گرفتم، متاسفانه من در دورهای کارم را شروع کردم که سینما آنقدر جدی گرفته نمیشد که تلاش من و امثال من هم دیده شود. بنابراین جزو بازیگرانی هستم که لطمه فیلمهای پرفروشم را خوردم.
امکانیان ازفیلمهای دبیرستان، سناتور، گلهای داودی، آواز تهران، در آرزوی ازدواج و دیوانهوار به عنوان فیلمهای پرفروش دوران بازیگریش یاد میکند: در حالیکه فروش فیلم و جذب مخاطب یک امتیاز در همه جای دنیا تلقی میشود اما دورهای در سینمای ایران این اتفاق پسندیده نبود و فروش فیلمها به جای اینکه سطح بازیگر را ارتقاء دهد، این سطح را تنزل میداد و من به خاطر اینکه در فیلمهایی حضور داشتم که صرفا تجاری بودند و از نظر تجاری موفق بودند ازبازی در بسیاری فیلمهای خوب محروم شدم.
وی اعتقاد دارد: اگردر فیلمهایی که حضور پیدا کرده ام تجربه و امکان انتخاب بیشتری داشتم خود را در موقعیت بهتری قرارمیدادم. اما این روند در دهه 60 که کارگردانها و قصههای خوب معدود بودند کمتر اتفاق میافتاد.
--- تجربهی تهیهکنندگی در سینمای ایران
امکانیان سالهاست که در کنار بازیگری به تهیه کنندگی در سینما نیز مشغول است و این حرفه را کار خلاقانهای میداند: من تهیه کنندگی را به شکل دائم و مستمر ادامه دادهام و معتقدم تهیه کننده فقط ماشین پرداخت پول نیست بلکه باید شناخت و تشخیص مناسب نسبت به تمام اجزا سازنده فیلم داشته باشد. این حرفه را دوست دارم و به دلیل سالها استمرار ترجیح میدهم از تجربیاتام در این زمینه استفاده کنم. وی همچنین علاقمند است یک فیلم کوتاه بسازد و امیدوار است شرایط ساخت آن بزودی فراهم شود.
امکانیان میگوید: در حال حاضر به قدری در تکاپوی اکران فیلم "قلقلک" هستم که دغدغههای آن اجازه کار دیگری را به من نمیدهد. وی همچنین هم اکنون مشغول بازی در سریال "ساعت شنی" است. مجموعهی به کارگردانی بهرام بهرامیان که برای شبکه یک ساخته میشود.
امکانیان معتقد است: این سریال قصه بدیع و تازهای دارد که برای تلویزوین کاری جسورانه محسوب میشود و در آن بازیگرانی چون رویا نونهالی،رویا تیموریان، آزیتا حاجیان، مهراوه شریفی نیا، شهره لرستانی،کوروش تهامی و داریوش ارجمند به ایفای نقش میپردازند.
منبع: ایسنا
